مقدس از آن تعبير به ملك موكل شده است ، لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ « 1 » . و بدان كه مراتب نظام هستى را بر تثليث فرموده‌اند كه عقل كل و نفس كل و عالم طبيعت بوده باشد و از اين سه عالم به عبارات گوناگون تعبير نموده‌اند ، صاحب اسفار در چندين موضع آن بر اين مبنى سخن گفته است و همچنين صاحب فصوص و فتوحات و ديگر از اعاظم علماء و ما در اين مقام به نقل حديثى شريف كه از غرر احاديث مروى از صادق آل محمد عليه السّلام است تبرك مىجوييم و آن اينكه عزيز نسفى در انسان كامل گويد : اين سخن امام جعفر صادق عليه السّلام است : ان اللّه تعالى خلق الملك على مثال ملكوته ، و أسس ملكوته على مثال جبروته ليستدل بملكه على ملكوته و بملكوته على جبروته « 2 » . پس بدان كه هر مرتبه نازل نظام هستى ، مثال و آئينه مرتبه عالى آن است و هر صغير و كبير از خزانه‌اش به وفق اقتضاى هر عالم بدون تجافى تنزل نموده است تا به نشأه شهادت مطلقه رسيده است يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ « 3 » و ليلة القدر را هم بر اين منوال بدان چنان كه يوم اللّه را ، فتدبر .

--> ( 1 ) . رعد / 12 . ( 2 ) . صفحه 180 و 375 . ( 3 ) . سجده / 6 .